Co to jest zespół De Quervaina?
Wyobraź sobie, że ścięgna odpowiedzialne za ruch kciuka to dwie bardzo pracowite osoby próbujące wąskim korytarzem wynieść masywne pudło. Kiedy korytarz (czyli przedział ścięgnisty) robi się zbyt wąski, zaczynają się ocierać, blokować, a w końcu… buntować.
I tak właśnie powstaje zespół De Quervaina (choroba De Quervaina) – czyli zapalenie pochewki ścięgien prostownika krótkiego kciuka (EPB) i odwodziciela długiego kciuka (APL).
Efekt?
Ból po stronie kciuka, obrzęk, trudności w chwytaniu, a czasem wrażenie, że ręka „odmawia współpracy”.
Najczęstsze przyczyny zespołu De Quervaina
Tu znów – główny winowajca to przeciążenie. A skąd się bierze?
- Noszenie niemowlęcia (tzw. „kciuk mamy” – klasyczny przypadek!).
- Częste scrollowanie i pisanie na telefonie – kciuk pracuje jak szalony.
- Powtarzalne ruchy nadgarstka – praca biurowa, fryzjerstwo, gastronomia.
- Sporty angażujące chwyt i nadgarstek – tenis, squash, siłownia.
- Praca fizyczna – dźwiganie, skręcanie, ściskanie narzędzi.
- Stan zapalny i obrzęk po urazie nadgarstka.
Słowem: wszystko, co zmusza kciuk do intensywnej roboty i napinania ścięgien.
Jakie są objawy zespołu De Quervaina?
Zespół De Quervaina daje bardzo charakterystyczne symptomy:
- Ból po stronie promieniowej nadgarstka – czyli tej od strony kciuka.
- Ból przy unoszeniu i odwodzeniu kciuka – np. gdy łapiesz butelkę lub szklankę.
- Obrzęk w okolicy wyrostka rylcowatego kości promieniowej – mały „guzełek”.
- Trudność w chwytaniu przedmiotów – kubek, telefon, garnek… wszystko boli.
- Mrowienie lub uczucie sztywności kciuka.
- Ból promieniujący do przedramienia przy każdym ruchu kciukiem.
Jeśli nie możesz otworzyć słoika albo ból kciuka pojawia się przy ściskaniu dłoni – to może być właśnie choroba De Quervaina.
Jakie badania pomagają w diagnozie zespołu De Quervaina?
Test Finkelsteina
To najpopularniejszy test. Zaciskasz kciuk w pięść i odchylasz nadgarstek w stronę małego palca.
Jeśli czujesz ostry ból przy kciuku – bingo!
Test Eichhoffa
Bardzo podobny, ale wykonuje go terapeuta przy bardziej kontrolowanym ruchu.
USG nadgarstka
Pozwala ocenić, czy pochewka ścięgnista jest pogrubiona, czy pojawił się stan zapalny i obrzęk.
Wywiad kliniczny i badanie manualne
Specjalista oceni napięcie tkanek, bolesność, funkcję kciuka i zakres ruchu.
Co przynosi ulgę w zespole De Quervaina?
W wielu przypadkach ból można zmniejszyć bez operacji:
- Odpoczynek i unikanie przeciążenia kciuka.
- Fizjoterapia i terapia manualna.
- Zimne okłady/krioterapia miejscowa – redukuje stan zapalny.
- Maści przeciwzapalne (np. z diklofenakiem).
- Orteza na kciuk i nadgarstek – stabilizuje ścięgna i daje „przerwę od pracy”.
- Delikatny masaż tkanek miękkich przedramienia.
- Leki przeciwzapalne (NLPZ).
W ostrych stanach – kilka dni stabilizacji ortozą potrafi zdziałać cuda.
Jakie ćwiczenia pomagają? Co robić w domu?
Pamiętaj – dobór ćwiczeń JEST indywidualny. Skonsultuj się z fizjoterapeutą, bo nie każde ćwiczenie jest dobre w stanie ostrym.
1. Rozciąganie prostowników i odwodzicieli kciuka
Wyciągnij rękę przed siebie i delikatnie skieruj nadgarstek w stronę małego palca.
Przytrzymaj 15–30 sekund, 2–3 serie.
2. Ćwiczenie ślizgu ścięgien
Powolne, kontrolowane zginanie i prostowanie kciuka bez bólu.
Pomaga zapobiegać „przyklejaniu się” tkanek.
3. Wzmacnianie chwytu (łagodnie!)
Użyj miękkiej piłki antystresowej.
Ściskaj przez 3 sekundy, 10 powtórzeń.
Jeśli boli – odłóż na później.
4. Mobilizacja nadgarstka i promieniowej strony przedramienia
Okrężne ruchy, delikatne rozciąganie, poprawa motoryki tkanek.
Rehabilitacja zespołu De Quervaina
Profesjonalna rehabilitacja to klucz do wyleczenia. Obejmuje:
Masaż tkanek miękkich
Rozluźnia napięte przedramię i redukuje obrzęk.
Terapia manualna
Mobilizacje ścięgien, pracy na powięzi, korekcja ustawienia nadgarstka.
Kinesiotaping
Zmniejsza obciążenie ścięgien i poprawia krążenie.
Ćwiczenia dobrane indywidualnie
Najważniejszy element długotrwałego leczenia!
Fizykoterapia w zespole De Quervaina
Krioterapia
Zmniejsza stan zapalny i ból.
Terapia Tecar (diatermia wysokiej częstotliwości)
Poprawia ukrwienie i przyspiesza regenerację tkanek.
Ultradźwięki
Działają przeciwbólowo i przeciwzapalnie, rozmiękczają zgrubiałe tkanki.
Laser wysokoenergetyczny (HIL)
Często stosowany w ostrych stanach zapalnych.
Czym grozi nieleczony zespół De Quervaina?
Zignorowany stan zapalny może prowadzić do:
- przewlekłego bólu nadgarstka,
- osłabienia funkcji kciuka,
- ograniczenia ruchu i sztywności,
- przerostu pochewki ścięgnistej,
- konieczności operacji,
- w skrajnych przypadkach – trwałego uszkodzenia ścięgien.
Warto reagować wcześnie!
Czy warto operować zespół De Quervaina?
Operacja jest skuteczna, ale powinna być ostatecznością, gdy:
- rehabilitacja nie pomaga,
- ból trwa miesiącami,
- ruch kciuka jest mocno ograniczony,
- obrzęk i zapalenie nawracają.
Zabieg polega na uwolnieniu i poszerzeniu pochewki ścięgna, aby ścięgna mogły pracować swobodnie.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o zespół De Quervaina
1. Czy zespół De Quervaina sam przejdzie?
Niestety rzadko. Choroba De Quervaina to stan zapalny pochewki ścięgien kciuka i wymaga leczenia – zwykle odpoczynku, fizjoterapii, terapii manualnej i modyfikacji aktywności. Ignorowany problem może przejść w formę przewlekłą.
2. Jak długo trwa leczenie zespołu De Quervaina?
To zależy od zaawansowania:
- łagodne przypadki: 2–4 tygodnie,
- umiarkowane: 6–12 tygodni,
- przewlekłe: mogą wymagać hydrodekompresji lub operacji.
3. Czy można ćwiczyć przy zespole De Quervaina?
Tak, ale tylko ćwiczenia zalecone przez fizjoterapeutę. W ostrej fazie kluczowy jest odpoczynek i redukcja stanu zapalnego.
4. Czy zespół De Quervaina dotyczy tylko kobiet?
Nie, ale u kobiet występuje częściej, szczególnie po porodzie. Stąd określenie „kciuk mamy”.
5. Czy zespół De Quervaina jest niebezpieczny?
Nieleczony może prowadzić do przewlekłego bólu, osłabienia funkcji kciuka, zrostów i konieczności operacji.
6. Czy mogę używać ortezy?
Tak, orteza na kciuk i nadgarstek często zmniejsza ból i stabilizuje ścięgna. Najlepiej dobrać ją ze specjalistą.
7. Kiedy warto zgłosić się do lekarza?
Gdy ból trwa ponad 7–10 dni, pojawia się obrzęk, ból przy testach Finkelsteina lub utrudnia codzienne funkcje dłoni.
8. Czy USG wystarczy do diagnozy choroby De Quervaina?
Tak. USG nadgarstka dokładnie pokazuje pogrubienie pochewki ścięgnistej, stan zapalny i obrzęk.
9. Czy blokada sterydowa pomaga?
Może pomóc, ale ma skutki uboczne. Coraz częściej stosuje się hydrodekompresję jako bezpieczniejszą alternatywę.
10. Co to jest hydrodekompresja?
To małoinwazyjny zabieg pod kontrolą USG, podczas którego płyn rozsuwa sklejone tkanki i zmniejsza ucisk na ścięgna. Skuteczna alternatywa dla operacji.
11. Czy operacja De Quervaina boli?
Zabieg jest wykonywany w znieczuleniu miejscowym i nie powinien boleć. Po operacji mogą wystąpić niewielkie dolegliwości.
12. Ile trwa powrót do sprawności po operacji?
Najczęściej 2–6 tygodni. Pełna siła i sprawność wymagają rehabilitacji.
13. Czy zespół De Quervaina można wyleczyć bez operacji?
W wielu przypadkach tak — odpoczynek, fizjoterapia, terapia manualna, ultradźwięki, Tecar, taping czy hydrodekompresja często dają bardzo dobre efekty.
14. Czy ból kciuka po pracy może oznaczać zespół De Quervaina?
Tak, szczególnie jeśli ból jest po stronie promieniowej nadgarstka, nasila się przy ruchach kciuka i występuje przy teście Finkelsteina.
15. Czy mogę pracować z zespołem De Quervaina?
Zależy od pracy. Jeśli wymaga intensywnych ruchów kciuka lub dźwigania — objawy mogą się nasilać.
16. Jak zapobiegać zespołowi De Quervaina?
Robić przerwy, ograniczać przeciążenie kciuka, poprawić ergonomię pracy, wykonywać mobilizacje nadgarstka i wzmacniać przedramię.
